Skip to content

Categorie: duurzame toepassing van hout

De boom als verdienmodel

Staatsbosbeheer (SBB) in Nederland gebruikt een deel van haar bossen als productiebos. Dat is gebaseerd op een verdien model wat naar mijn mening helemaal niet meer van deze tijd is.
Ook binnen SBB, zijn er steeds meer mensen die in gaan zien dat het beheren van natuur niets te maken heeft met geld verdienen, maar dat de natuur uit betaald in andere zaken dan geld. Je krijgt er zuurstof, schaduw (en dus afkoeling van de aarde) en ook nog eens een schoonheid voor terug die allemaal zorgen voor een beter klimaat voor de mens. Zowel letterlijk als figuurlijk.
In een aflevering van tegenlicht wordt de natuur als verdienmodel tegen het licht gehouden. Ik ben het niet met alles eens maar de strekking van het verhaal is duidelijk.
Het is de moeite om de visie van Mathijs Schouten, een natuurfilosoof te beluisteren. Hij benoemt glashelder waarom we vanuit een verkeerde visie naar de natuur kijken.

 

In Belgie gaat het overigens helemaal mis…
Waar ik de Belgen normaal gezien vooruitstrevender vind op het gebied van ecologie en natuur, laten ze hier zien dat het bovenal bureaucraten zijn.

zie hier het artikel in de standaard

Voor de volledige tegenlicht uitzending klik dan hier

Leave a Comment

Tilia Cordata

Aan het einde van het vorige schooljaar nam ik afscheid van mijn geliefde SintLucas. Een school waar ik 13 jaar gewerkt heb. Waar ik me heb mogen ontwikkelen en de vele aspecten van het onderwijs heb mogen ontdekken. 
Waar ik mijn liefste leerde kennen. Vele andere vrienden maakten. Waar ik lachen kon. Maar ook huilen. Waar ik dank je wel en sorry kon zeggen. Waar ik drie jaar geleden het besluit nam om weer te gaan studeren.
Waardoor ik me ging specialiseren in ethisch design. Met als onderzoeksvraag:
‘Hoe draagt de ziel van de boom bij aan een duurzamere omgang van hout.’ 
Mede daarom wilde ik SintLucas graag een geschenk geven, en u raadt het al. Dat werd een boom. Op 25 augustus hebben we hem gepoot.
Een Tilia Cordata. Een winterlinde.
Sociaal sterk. Een beetje brutaal. Maar alleen wanneer je hem ruimte en liefdegeeft. 

 

 

Een inlandse boom.
In de jeugd groeit deze boom langzaam, en wanneer je hem dan herplant, zoals wij doen vandaag, dan heeft hij daar ook even last van. Het is een boom die oud kan worden, 150-250 jaar is in het wild geen uitzondering.

In een gecultiveerde omgeving leven ze meestal minder lang, en dat is niet zo vreemd, een winterlinde houdt namelijk van gezelschap. Hij wil middels zijn worteldek (het netwerk van een boom) in contact staan met andere bomen, dat mogen nazaten zijn, of familie maar dat hoeft niet.

Leave a Comment

Betula Pendula 7.0

De Berk;
een zeer sociale boom, die het best gedijt in een groep.
Samen zijn ze sterk, ze zorgen gezamenlijk dat de wind minder vat op ze heeft, dat de regen zo effectief mogelijk tot hen genomen wordt. Dat de dunnen stammen genoeg te eten krijgen. Dat de wortels van de stervende stammen opgenomen blijven in het wortelnetwerk, zodat de voeding en het dna niet verloren gaat, maar ook dat de communicatiekanalen tussen de bomen onderling intact blijven.

Dat de individuele stand van de stam er voor zorgt dat de groep berken collectief beschermt wordt, ontroerde me als ontwerper. Door samen te werken en op elkaar te anticiperen creëer je een solide basis. En daar mogen wankelingen in zitten maar dat vangen ze onderling wel op.

Met dat in het achterhoofd heb ik een ontwerp voor een tafel gemaakt met als doel de ziel van de berk (of het berkenbosje) vast te leggen in een meubel.

Leave a Comment

Dutch Design Week deel 7

 

Ontwerpstudio van der Swam kreeg de mogelijkheid om een serie sieraden te ontwikkelen van579de8313920b archeologisch hout. De sieraden moeten voor verhalen zorgen, en dat is nu juist waar 
ik als onderzoeker maar ook als ontwerper naar opzoek ben. Het verhaal achter het materiaal. En zorgt dat verhaal dan ook voor een duurzamere omgang. En als ik naar de afbeelding kijk die bij het evenement geplaatst is dan ben ik bang dat juist dat laatste niet is gebeurd. Maar daar gaan we dan natuurlijk vragen over stellen.

 

Op het moment dat ik bij de (kleine) stand van Marielle aankom is er net een lezing gepland in het erfgoed centrum, wat betekent dat het er erg druk is met geïnteresseerden, voor de lezing. In het gesprek met Marielle wordt mijn vraag over de duurzaamheid vrijwel meteen beantwoord, het gat wat je op de foto ziet is afkomstig van een pen waar de verschillende stukken hout mee verbonden worden zodat ze samen een karrenwiel kunnen vormen. Wat ik wel zie is dat ze de ringen freest nadat ze verlijmd zijn op een stuk hout uit deze tijd.
Terwijl ik daar vragen over wil stellen komt er weer een nieuwe groep mensen aan en wordt ons gesprek abrupt onderbroken, we spreken af dat we eens met elkaar gaan zitten om het over onze gedeelde passie te hebben.

8 december zitten we voor de eerste keer bij elkaar. 

To be continued…

 

Leave a Comment

Dutch Design Week deel 6

Maarten Baas ontwikkelde een stoel die pas over tweehonderd (!) jaar klaar is, Baas is dan allang dood, net als alle anderen die op dit moment in ons midden zijn. Hij plaatste een mal om een boom heen die ervoor zorgt dat de boom op een natuurlijke wijze groeit in de vorm van een stoel. Door dit te doen reduceert hij het energieverbruik wat het kost wanneer je een stoel fabriceert. Ik vraag me als onderzoeker wel af of je op deze manier wel op een ethische manier aan het vormgeven bent. En dan laat ik de esthetiek nog maar even in het midden.

Ik wil tijdens de ddw een kijken of ik reacties kan vangen van bezoekers en eens kijken hoe zij er op zullen reageren.

Op het moment dat ik aanwezig was bij de tentoonstelling van Maarten Baas waren alle tickets voor de HOLOLENS al uitverkocht en werd er op dat moment geen gebruik gemaakt. Reacties heb ik dus niet kunnen vangen, helaas.
In dezelfde tentoonstelling kwam ik echter ook een project tegen van Lambert Kamps – de reversor.

Een machine met als gedachten het herstellen van de verkeerde beslissing. Stel je wilt een boom kappen maar je weet het nog niet zeker, met de reversor kun je de kap herstellen.
Een ideologisch project natuurlijk waarvan de vraag is of het daadwerkelijk werkt maar de gedachte en de uitvoering maakt het erg interessant. Het zou natuurlijk een bijzondere mogelijkheid zijn wanneer je een bewuste amputatie kunt herstellen. Je zou dan namelijk ook beschadigde of slechte stukken uit de boom kunnen halen en daarna de sappenstromen weer kunnen laten herstellen. Door het gebruik van de reversor kun je een dusdanige druk uitvoeren dat je zelfs de schimmels kunt weren totdat de boom weer herstel is. De kritische vraag en de twijfel of het haalbaar is ligt meer bij de de spaanders die de kettingzaag weg haalt…

 

Leave a Comment

Dutch Design Week deel 5

Fabrikoos exposeert op het designperron een collectie meubelen vervaardigd met computergestuurdeweb_fabrikoos_kpt_product_persp-800x800

machines zodat er geen lijm en andere bevestigingsmiddelen nodig zijn. Daardoor zijn de meubelen circulair en kunnen ze na afschrijving weer terug gegeven worden aan de natuur. Precies wat ik als ontwerper ook wil.

Er zit echter een maar aan deze collectie. Het materiaal wat gebruikt is is helemaal niet circulair. Plaatmaterialen bevatten vrijwel altijd formaldehyde en dat is niet biologisch afbreekbaar en daarnaast ook nog eens zeer toxisch voor mens en milieu.
Ik ga Fabrikoos opzoeken om te kijken of ze antwoord hebben op die vraag.

De producten die Fabrikoos heeft staan zien er erg mooi uit. De details zorgen ervoor dat het product echt af is, geen verbindingsmateriaal is er te zien, en de kleine samples laten zien dat elk product flatpack te versturen is en dat de klant de tafel of stoel zelf op kan bouwen.
Dat is natuurlijk veel beter voor het milieu, je maakt effectiever gebruik van transport. 
Ik luister een tijdje naar de ontwerpers die in gesprek zijn met een ouder koppel, het koppel is overduidelijk geïnteresseerd in de tafel en een stoel en stellen veel vragen, over hoe het gemaakt is en welk materiaal er gebruikt is.
Ik observeer een tijdje kijk goed naar de producten, en luister naar de ontwerpers.
Het valt me op dat op dat de ontwerpers het helemaal niet hebben of cyclisch ontwerpen in tegenstelling tot de website van de DDW.
Wanneer ik ze daar op aanspreek, voornamelijk op het materiaalgebruik en de afwerkingstechnieken, hebben ze er geen antwoord op. Alsof ze er nog nooit over nagedacht hebben. Ze hebben makkelijke te vervoeren meubelen willen ontwikkelen, die een klein beetje bijdragen aan een beter milieu. Ze zijn nooit bezig geweest met een volledig cyclische tafel. Dat is ook niet het doel van Fabrikoos.
Wanneer ik vraag naar de houtverbindingen blijkt dat er alleen klassieke verbindingen gebruikt zijn die ze hebben laten laseren. Het rapport voor de lasersnijder zou dan ook bijdragen aan een beter milieu. Dat is namelijk zo effectief mogelijk geplaatst.

Al met al, een interessant product maar het heeft niets te maken met cyclisch ontwerp. 

 

Leave a Comment

Dutch Design Week deel 1

Tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven zal ik een aantal exposities en lezingen bezoeken.

Hieronder zal ik deze expo’s beschrijven, maar zal ik ook toelichten waarom ik ze voor mijn onderzoek naar een circulaire toepassing van hout binnen mijn ontwerpen, interessant vind om te bezoeken.

Dave Hakkens en Daniel de Bruin

Dave Hakkens zoekt nieuwe oplossingen voor problemen ontstaan uit moderne ontwikkelingen. In eerste instantie misschien niet zo relevant voor mijn onderzoek maar ik ben wel benieuwd naar zijn manier van denken. Ik denk dat het voor het makende deel in mijn onderzoek interessant kan zijn om juist op een totaal andere manier naar “problemen” te kijken.

Daniel de Bruin is bezig met technologie als medium toe te passen binnen vormgeving. Dat vind ik interessant maar daarvan weet ik ondertussen ook al dat het me niet helemaal ligt. Ik wil dat wel graag, wellicht dat ik na de lezing van Daniel de motivatie en noodzaak ga zien van technische moderne toepassingen.  

Donderdag 27 oktober van 10:00 – 11:00 in het klokgebouw ABN AMRO entresol

 

The Essence of Things

BioArt Laboratories organiseert in het Veemgebouw een expositie die gaat over het experiment met materiaal en kijkenlogo
daarbij ook naar eventuele nieuwe vormen en functies. Dit doen ze om je te laten nadenken over de impact van
de huidige ontwikkelingen op onze cultuur en samenleving.
 
Voor mijn onderzoek is dat bijzonder interessant, door technologie te gebruiken hebben we onze korte termijn problemen weliswaar vereenvoudigd of soms zelfs opgelost maar wat doet dat op de lange termijn.
Als voorbeeld in de bosbouw zou je de machinale bomenkap kunnen nemen, het kappen gaat veel sneller, er is veel minder afval van de boom omdat de boom voor de kap al helemaal gemeten en berekend wordt. Maar de machines zijn zo zwaar en groots dat ze de gehele ondergrondse infrastructuur om zeep helpen, waardoor er gezonde bomen veel te vroeg sterven.
The Essence of Things gaat over biotech, en ik ben erg nieuwsgierig naar de ontwikkelingen die daar getoond worden en hoop dat ze een boost geven voor mijn benadering richting het door mij zo geliefde hout.
 
Donderdag 27 oktober van 11:00 – 18:00 in het VEEMgebouw
 

Parliament of Things

Het Mu organiseert dit jaar weer een interessante ontmoeting, het publiek gaat onder leiding van twee gespreksleiders het gesprek aan met 7000 jonge beukenbomen. Dit om te kijken of we wel dezelfde belangen hebben, en of dier, mens, plant en ding wel dezelfde stem hebben.

Als onderzoeker ben ik benieuwd naar de scheiding tussen het emotionele en het rationele. Hoe kun je als mens zijnde stem geven aan een ding terwijl het dus gissen is naar de mening van dat ding? Is het niet zo dat je dan altijd in een belangenverstrengeling terecht komt? 

Woensdag 26 oktober 13.00 – 15.00 MU

 

Fabrikoos

Fabrikoos exposeert op het designperron een collectie meubelen vervaardigd met computergestuurdeweb_fabrikoos_kpt_product_persp-800x800

machines zodat er geen lijm en andere bevestigingsmiddelen nodig zijn. Daardoor zijn de meubelen circulair en kunnen ze na afschrijving weer terug gegeven worden aan de natuur. Precies wat ik als ontwerper ook wil.

Er zit echter een maar aan deze collectie. Het materiaal wat gebruikt is is helemaal niet circulair. Plaatmaterialen bevatten vrijwel altijd formaldehyde en dat is niet biologisch afbreekbaar en daarnaast ook nog eens zeer toxisch voor mens en milieu.
Ik ga fabrikoos opzoeken om te kijken of ze antwoord hebben op die vraag.

Donderdag 27 oktober 10.00 – 18.00 Designperron

 

VPRO Medialab is wondering: is it time for the HoloLens?

Maarten Baas ontwikkelde een stoel die pas over tweehonderd (!) jaar klaar is, Baas is dan allang dood, net als alle anderen die op dit moment in ons midden zijn. Hij plaatste een mal om een boom heen die ervoor zorgt dat de boom op een natuurlijke wijze groeit in de vorm van een stoel. Door dit te doen reduceert hij het energieverbruik wat het kost wanneer je een stoel fabriceert. Ik vraag me als onderzoeker wel af of je op deze manier wel op een ethische manier aan het vormgeven bent. En dan laat ik de esthetiek nog maar even in het midden.

Ik wil tijdens de ddw een kijken of ik reacties kan vangen van bezoekers en eens kijken hoe zij er op zullen reageren.

Donderdag 27 oktober 10.00 – 18.00 VDMA

 

Era

Ontwerpstudio van der Swam kreeg de mogelijkheid om een serie sieraden te ontwikkelen van
archeologisch hout. 
De sieraden moeten voor verhalen zorgen, en dat is nu juist waar ik als 579de8313920b
onderzoeker maar ook
als ontwerper naar opzoek ben. Het verhaal achter het materiaal. en
zorgt dat verhaal dan ook voor een duurzamere omgang.
En als ik naar de afbeelding kijk die bij het evenement geplaatst is dan ben ik bang dat juist dat
laatste niet is gebeurd. Maar daar gaan we dan natuurlijk vragen over stellen.

Donderdag 27 oktober 10.00 – 17.00 NRE-terrein

 

In een volgende blog zal ik mijn bevindingen van deze bezoeken natuurlijk met jullie delen. 

To be continued…

 

Leave a Comment

In gesprek met [S]GAAF

6 oktober 2016 Badhoevedorp

Vandaag ga ik het gesprek aan met Mathieu en Merijn, eigenaren van [S]GAAF, meubelmakers uit Amsterdam.logo-sgaaf
Vanuit de stagebegeleiding kom ik al een tijdje bij dit bedrijf en wat opvalt is dat het een bedrijf is wat heel bewust materiaalkeuzes maakt. De keuzes die ze maken zijn milieu en gezondheid bewust.
Op de vraag of ik daar eens met ze over zou kunnen spreken werd meteen instemmend geantwoord, wel graag nadat ze naar Nepal geweest zijn om daar vrijwilligerswerk te doen.

Ik heb wat vragen voorbereid;

  • ik ben erg benieuwd naar hun beweegreden om zo min mogelijk plaatmateriaal te gebruiken.
  • welk materiaal gebruik je dan in plaats van het plaatmateriaal?
  • wat verstaan zij onder duurzaamheid? 
  • en wat verstaan zij onder cyclisch ontwerpen?

Wanneer ik aankom in Badhoevedorp, waar hun werkplaats is, zie ik geen Merijn en geen Mathieu. Na een belletje richting Merijn blijkt dat ze alle afspraken afgezegd hadden deze week maar mij vergeten waren. Of ik richting zijn huis in Osdorp wil komen? Dat wil ik wel natuurlijk, anders heb ik die twee uur voor niets gereden.

Terwijl ik naar Osdorp rij neem ik in mijn hoofd nog even dat wat ik wil weten door. Ik pik Merijn op een we lopen naar een restaurant aan het water. Toen ik in de auto zat bedacht ik me nog; neem alles op, maar terwijl we naar het restaurant lopen ontstaat het gesprek al. De recorder nog in mijn tas.

Het gesprek gaat vloeiend, en na de eerste chit-chat, geeft Merijn aan dat de meubel/interieur industrie een erg vervuilende industrie is. In de bedrijfsinterieurs blijven kasten, meubelen en balies vaak niet langer dan tien jaar in gebruik. Dan wil de opdrachtgever alweer wat nieuws. En gaat vaak het interieur eruit, om er weer iets soortgelijks terug te plaatsen. Het materiaal wat eerder gebruikt is, is dusdanig bewerkt dat het niet meer her te gebruiken is.
En dan kun je als bedrijf kijken naar duurzamere middelen, wat vaak vertaald wordt naar langdurig gebruik. Maar zoals hierboven al aangegeven wil de consument af en toe iets nieuws.

Leave a Comment

presenteren 1

Als afsluiting van het eerste semester werd ons gevraagd een presentatie te geven over het afgelopen half jaar, met daarin je bevindingen van het afgelopen jaar, gerelateerd aan je onderzoeksgebied, je onderzoeksvraag en je ontwerpvraag. Naar aanleiding van die drie punten werd ook gevraagd vooruit te kijken naar de volgende stappen.

De beeldende presentatie staat hieronder. Alleen beeld is niet alles omvattend, ik heb de presentatie daarom opgenomen en die kun je inclusief feedback beluisteren via de soundcloud link onderaan dit bericht. Niet de beste kwaliteit maar wanneer je je concentreert dan is het goed te beluisteren.

 

1

Afbeelding 1 van 9

Leave a Comment

nederlands hout

Naar aanleiding van de presentaties rondom de subjectieve atlas werd mij duidelijk dat ook ik op korte termijn met participanten om tafel moest. De verwachting was dat ik daardoor stappen zou kunnen gaan zetten in mijn onderzoek,

kan het visualiseren van de ziel van de boom, bijdrage aan een duurzamere omgang van hout van diezelfde boom?”.  

Op woensdag nederlands hout6 juli 2016 sprak ik met Isabelle Wisse van Nederlands Hout over het bedrijf, de visie en over de eventuele combinatie met mijn onderzoek. Nederlands Hout is gevestigd in Haarlem en is sinds 2012 bezig met het verwerken van inlands hout. Dat betekent dat ze werken met hout wat in Nederland gegroeid heeft, en ook in Nederland gedroogd en gezaagd wordt. In eerste instantie wilden ze zich richten op alleen hout uit Haarlem maar daarvoor is de aanwas te klein. Daarom werken ze tegenwoordig ook samen met de gemeente Rotterdam. Omdat ze hun bomen aangeleverd krijgen vanuit de rooilijst vanuit die gemeentes is er goed te achterhalen waar de gerooide boom vandaan komt, hoe oud deze was en wat de reden tot kap was. De historie van de gerooide boom is voor mijn onderzoek weer erg interessant, omdat je op die manier het echte gezicht van de boom kunt weergeven.

Leave a Comment

nieuw leven

Vorige week, ik was het boek van Peter Wohlleben – het verborgen leven van Bomen aan het lezen, toen ik een idee kreeg. Wat als je van je houten restmateriaal weer nieuwe bomen zou kunnen kweken? Nu is dat natuurlijk discutabel of dat überhaupt kan, maar het idee is interessant.
Zoals dat vaak gaat, kom je niet veel later soortgelijke thema’s/onderwerpen tegen.
Zo ook nu, net even een ander product maar wel met een zelfde gedachte gang.

De sprout-pencil. Een potlood, waarvan je het laatste stompje in de grond kunt zetten waaruit dan weer nieuwe plantjes groeien, helaas nog niet uit het hout zelf maar door middel van een geïmplanteerd zaadje. Een interessant principe.

sprout

Leave a Comment